Podczas gdy rynki akcji zmagają się ze zmiennością, a obligacje tracą na atrakcyjności, inwestorzy coraz częściej zaglądają… do piwnic. Średnioroczna stopa zwrotu z inwestycji w wina wysokiej klasy sięga nawet 10 proc. Na ten trend odpowiadają czescy winiarze, którzy limitowane edycje swoich trunków kierują już nie tylko do lokalnych koneserów, ale na chłonny rynek azjatycki.

Światowy rynek wina przechodzi właśnie największą transformację od dziesięcioleci. Choć dane statystyczne mogą niepokoić producentów masowych – globalna konsumpcja spadła w 2024 roku do rekordowo niskiego poziomu 214 mln hektolitrów – to eksperci finansowi dalecy są od paniki. Kluczem do zrozumienia tej sytuacji jest zjawisko „premiumizacji”. Pijemy mniej, ale wybieramy butelki z wyższej półki.

Paradoks pustego kieliszka

Według najnowszego Moore Global Wine Report, mimo spadku ogólnej ilości spożywanego wina, całkowita wartość rynku ma wzrosnąć do 2027 roku o niemal 19 proc., osiągając pułap 413 mld dolarów. Dla inwestora najważniejsza nie jest bowiem masa, lecz rzadkość i reputacja.

– To pozorny paradoks – tłumaczy Petr Kymlička, partner w grupie doradczej Moore Czech Republic. – Konsumenci świadomie stawiają na jakość, szukając win z autentyczną historią i rzemieślniczym sznytem. Dla kapitału oznacza to przesunięcie środka ciężkości w stronę produktów o wysokiej marży. Inwestycjom sprzyja też technologia: blockchain skutecznie eliminuje podróbki, a rolnictwo precyzyjne stabilizuje jakość kolejnych roczników.

Dywersyfikacja z korkociągiem w ręku

Wino inwestycyjne w ciągu ostatnich 15 lat udowodniło swoją odporność na rynkowe zawirowania. Przy minimalnej korelacji z tradycyjnymi aktywami, stało się atrakcyjnym elementem portfela obok złota czy nieruchomości. O wartości konkretnej butelki decyduje tu matematyczny wręcz splot czynników: od unikalności siedliska (terroir), przez warunki przechowywania, aż po prestiż producenta.

– Wino to aktywo dla cierpliwych – podkreśla Kymlička. – To nie jest narzędzie do agresywnej spekulacji, ale do strategicznej dywersyfikacji. Niższa płynność tego rynku wymaga profesjonalnego zaplecza i zrozumienia, że zysk, choć historycznie stabilny, nigdy nie jest gwarantowany.

Czeski kierunek: Azja

Co ciekawe, w ten globalny wyścig o portfele inwestorów coraz śmielej włączają się czeskie winnice. Tradycyjne regiony, jak Bordeaux czy Burgundia, zyskują konkurencję w postaci niszowych, autentycznych produkcji z Europy Środkowej.

– Rynek zagraniczny coraz częściej pyta o autentyczność – przyznaje Jiří Kabelka, właściciel firmy Mansako i współwłaściciel winnicy Bzenia. – Rezygnacja ze wspomagania fermentacji sztucznymi drożdżami i opieranie się na naturalnym potencjale owoców to dziś nasz największy atut eksportowy. Przygotowujemy limitowane serie dla klientów z krajów egzotycznych, a nawet oferujemy model „adopcji beczek” na odległość.

Współczesne winiarstwo to już nie tylko rolnictwo, ale zaawansowany sektor usług: od profesjonalnej archiwizacji, przez doradztwo inwestycyjne, po prywatne degustacje budujące relacje biznesowe. W świecie uciekającym przed inflacją, czeskie wino inwestycyjne staje się propozycją, która pozwala połączyć pasję z chłodną kalkulacją.