{"id":9566,"date":"2024-03-17T07:50:45","date_gmt":"2024-03-17T06:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/iczechy.pl\/?p=9566"},"modified":"2025-03-29T19:58:45","modified_gmt":"2025-03-29T18:58:45","slug":"biblioteki-klasztorne-w-czechach-setki-tysiecy-wolumenow-w-pieknych-wnetrzach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2024\/03\/17\/biblioteki-klasztorne-w-czechach-setki-tysiecy-wolumenow-w-pieknych-wnetrzach\/","title":{"rendered":"Biblioteki klasztorne w Czechach. Setki tysi\u0119cy wolumen\u00f3w w pi\u0119knych wn\u0119trzach"},"content":{"rendered":"

Klementinum<\/strong><\/p>\n

Rozleg\u0142y kompleks Klementinum w Pradze zosta\u0142 za\u0142o\u017cony przez jezuit\u00f3w po ich przybyciu do Czech w 1556 roku. W budowie klasztoru uczestniczyli s\u0142ynni architekci, mi\u0119dzy innymi Carlo Lurago, Franti\u0161ek Maxmili\u00e1n Ka\u0148ka czy Kili\u00e1n Ign\u00e1c Dientzenhofer. Barokowa biblioteka klasztorna nale\u017cy do najpi\u0119kniejszych i najstarszych na \u015bwiecie. W obserwatorium astronomicznym w barokowej wie\u017cy przechowywane s\u0105 najstarsze w Europie zapisy obserwacji pogody. Klementinum jest jedynym miejscem na \u015bwiecie, w kt\u00f3rym od 250 lat prowadzone s\u0105 regularne pomiary meteorologiczne.<\/p>\n

W Klementinum mie\u015bci si\u0119 Biblioteka Narodowa, najwi\u0119ksza w Czechach i jedna z najstarszych czeskich bibliotek publicznych. Uwa\u017cana jest za jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych na \u015bwiecie. Jej zbiory obejmuj\u0105 ponad 6 milion\u00f3w wolumin\u00f3w i rosn\u0105 w tempie 70 tysi\u0119cy tytu\u0142\u00f3w rocznie. Najstarszymi przechowywanymi dokumentami s\u0105 greckie papirusy, pochodz\u0105ce z pierwszego wieku naszej ery. Najd\u0142u\u017cszym dokumentem jest rotulus z czternastego wieku, kt\u00f3ry mierzy ponad dziesi\u0119\u0107 metr\u00f3w. Najci\u0119\u017csz\u0105 ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w zbiorach bibliotecznych jest Gradua\u0142 Lobkovicz\u00f3w, wa\u017c\u0105cy ponad siedemdziesi\u0105t kilogram\u00f3w. Biblioteka szczyci si\u0119 tak\u017ce prawdziwym unikatem, Kodeksem Wyszehradzkim, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 szacowana jest na miliard koron (170 milion\u00f3w z\u0142otych).<\/p>\n

Klasztor na Strahovie<\/strong><\/p>\n

Za\u0142o\u017cycielami klasztoru na Strahovie w Pradze byli ksi\u0105\u017c\u0119 W\u0142adys\u0142aw II i biskup o\u0142omuniecki Jind\u0159ich Zd\u00edk. Klasztor<\/a> sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem \u017cycia duchowego, jak r\u00f3wnie\u017c kultury i nauki. W roku 1627 do ko\u015bcio\u0142a klasztornego Wniebowzi\u0119cia Marii Panny zosta\u0142y przeniesione relikwie \u015bwi\u0119tego Norberta. Od tej pory Strahov sta\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 siedzib\u0105 zakonu norbertan\u00f3w. <\/p>\n

Na zwiedzaj\u0105cych czeka galeria obraz\u00f3w, Gabinet Osobliwo\u015bci i biblioteka; imponuj\u0105ce rega\u0142y wykonane z drewna orzechowego zosta\u0142y tu przewiezione pod koniec XVIII wieku ze zlikwidowanego klasztoru norbertan\u00f3w w Louce ko\u0142o Znojma. Na terenie klasztoru znajduje si\u0119 tak\u017ce browar, restauracja, hotel i niedu\u017ca winnica, z kt\u00f3rej rozci\u0105ga si\u0119 pi\u0119kny widok na miasto, mi\u0119dzy innymi na Zamek Praski<\/a> i barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja<\/a> na Malej Stranie.<\/p>\n

Biblioteka w klasztorze na Strahovie istnia\u0142a od najdawniejszych czas\u00f3w, ale jej losy do XVI wieku znane s\u0105 tylko w zarysie. Pierwsz\u0105 sal\u0119 biblioteczn\u0105, dzi\u015b ju\u017c troch\u0119 zapomnian\u0105, zbudowa\u0142 Opat Lohel (1586\u20131612).  Jego dzie\u0142o kontynuowali nast\u0119pcy: Ka\u0161par Questenberg (1612\u20131640), Kry\u0161p\u00edn Fuk (1640\u20131653) i opat Vincenc Makarius Frank (1658\u20131669), kt\u00f3ry systematycznie rozbudowywa\u0142 ksi\u0119gozbi\u00f3r. Opat Jeron\u00fdm Hirnhaim (1670\u20131679) zbudowa\u0142 now\u0105 sal\u0119 biblioteczn\u0105, dzi\u015b zwan\u0105 Teologiczn\u0105, w kt\u00f3rej w 1679 roku zgromadzono 5 564 wolumin\u00f3w. Druga sala, dzi\u015b zwana Filozoficzn\u0105, zosta\u0142a zbudowana za opata V\u00e1clava Mayera (1779\u20131800) w latach 1792 – 1794.<\/p>\n

Klasztor Tepl\u00e1<\/strong><\/p>\n

Klasztor zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w miejscowo\u015bci Tepl\u00e1<\/a> w pobli\u017cu dzisiejszych Maria\u0144skich \u0141a\u017ani<\/a> przed rokiem 1197 przez b\u0142ogos\u0142awionego Hroznat\u0119 z Ovenca. Podobnie jak pozosta\u0142e klasztory norbertan\u00f3w, klasztor w Teplej by\u0142 g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem \u017cycia duchowego, kulturalnego, naukowego i gospodarczego ca\u0142ego regionu.<\/p>\n

Na prze\u0142omie XVII i XVIII wieku klasztor zosta\u0142 przebudowany w stylu barokowym pod kierunkiem budowniczego i architekta Kry\u0161tofa Dientzenhofera. Okres \u015bwietno\u015bci prze\u017cywa\u0142 na prze\u0142omie XIX i XX wieku, kiedy powsta\u0142a nowa biblioteka, muzeum i park. W 1950 roku, podobnie jak inne klasztory w Czechach, zosta\u0142 zamkni\u0119ty i przez 28 lat pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 koszar Czechos\u0142owackiej Armii Ludowej. Tylko ko\u015bci\u00f3\u0142 i biblioteka by\u0142y otwarte dla zwiedzaj\u0105cych od 1958 roku. Po opuszczeniu klasztoru przez wojsko budynki nadal niszcza\u0142y. Dopiero w 1990 roku zdewastowany obiekt zosta\u0142 zwr\u00f3cony norbertanom. Od tego czasu przeprowadzano stopniowy remont klasztoru. W 2008 roku zosta\u0142 uznany za narodowy zabytek kultury.<\/p>\n

Obecnie obiekt jest otwarty dla zwiedzaj\u0105cych. Go\u015bcie mog\u0105 zapozna\u0107 si\u0119 z jego histori\u0105 i zwiedzi\u0107 zabytkowe pomieszczenia, mi\u0119dzy innymi bibliotek\u0119, jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w Czechach, w kt\u00f3rej zgromadzono 100 000 wolumin\u00f3w. W ko\u015bciele odbywaj\u0105 si\u0119 regularnie nabo\u017ce\u0144stwa. Na terenie klasztoru organizowane s\u0105 koncerty, wystawy i inne imprezy kulturalne.<\/p>\n

Klasztor w Broumovie <\/strong><\/p>\n

Jednym z najciekawszych zabytk\u00f3w Ziemi Broumovskiej jest Klasztor Broumov. Obecny wygl\u0105d zawdzi\u0119cza przebudowie w latach 1728 \u2013 1733 wed\u0142ug projektu K.I. Dientzenhofera. <\/p>\n

Kompleks klasztorny jest udost\u0119pniony dla zwiedzaj\u0105cych. W rozleg\u0142ych podziemiach znajduj\u0105 si\u0119 34 mumie pochodz\u0105ce z krypty ko\u015bcio\u0142a parafialnego \u015bw. Prokopa w oddalonym o 70 km od Broumova miasteczku Vamberk. Kolejn\u0105 ciekawostk\u0105 jest unikatowa replika Ca\u0142unu Tury\u0144skiego z 1651 roku. Warto zajrze\u0107 tak\u017ce do ko\u015bcio\u0142a klasztornego i zakrystii z cennymi, inkrustowanymi meblami i refektarzem, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 wystawa szat liturgicznych oraz do pi\u0119knej biblioteki klasztornej, powsta\u0142ej prawdopodobnie z pocz\u0105tkiem dzia\u0142alno\u015bci klasztoru. Znajduj\u0105 si\u0119 tu dzie\u0142a w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, hebrajskim, francuskim, niemieckim, w\u0142oskim, angielskim, czeskim i wielu innych. Ksi\u0119gozbi\u00f3r obejmuje teologi\u0119, filozofi\u0119, histori\u0119, nauki przyrodnicze, a tak\u017ce \u015bwiatowe klasyczne dzie\u0142a.<\/p>\n