{"id":8019,"date":"2021-03-15T07:42:23","date_gmt":"2021-03-15T06:42:23","guid":{"rendered":"https:\/\/iczechy.pl\/?p=8019"},"modified":"2025-03-29T20:05:58","modified_gmt":"2025-03-29T19:05:58","slug":"100-lat-szwejka-z-ulicy-na-bojisti-i-gospody-u-kalicha-do-lipnicy-nad-sazavou","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2021\/03\/15\/100-lat-szwejka-z-ulicy-na-bojisti-i-gospody-u-kalicha-do-lipnicy-nad-sazavou\/","title":{"rendered":"100 lat Szwejka: z ulicy Na Boji\u0161ti i gospody U Kalicha do Lipnicy nad S\u00e1zavou"},"content":{"rendered":"

14 marca 2021 roku min\u0119\u0142o dok\u0142adnie sto lat od czasu, gdy Jaroslav Ha\u0161ek (1883\u20131923) i jego kolega Franta Sauer zacz\u0119li sprzedawa\u0107 w gospodach na \u017di\u017ekovie pierwsze zeszyty \u201ePrzyg\u00f3d dobrego wojaka Szwejka podczas wojny \u015bwiatowej\u201d. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Ha\u0161ek zmar\u0142 w wieku nieca\u0142ych czterdziestu lat, zanim zd\u0105\u017cy\u0142 uko\u0144czy\u0107 sw\u0105 powie\u015b\u0107. Kto w\u00f3wczas przypuszcza\u0142, \u017ce dzie\u0142o zostanie przet\u0142umaczone na prawie sze\u015b\u0107dziesi\u0105t j\u0119zyk\u00f3w, sprzedane w milionach egzemplarzy i nawet po stu latach b\u0119dzie bawi\u0107 i inspirowa\u0107 czytelnik\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce w \u201eSzwejku\u201d jest wszystko. Sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z czterech tom\u00f3w dzie\u0142o \u2013 \u201eNa ty\u0142ach\u201d (1921), \u201eNa froncie\u201d (1922), \u201ePrzes\u0142awne lanie\u201d (1922), \u201ePo przes\u0142awnym laniu\u201d (1923, tom, kt\u00f3rego Ha\u0161ek ju\u017c nie zd\u0105\u017cy\u0142 uko\u0144czy\u0107) \u2013 opisuje wiele miejsc, od Pragi, po inne miasta i miejscowo\u015bci mocarstwa austriackiego.<\/p>\n

Wycieczk\u0119 szlakiem Ha\u0161ka mo\u017cemy rozpocz\u0105\u0107  w \u017ei\u017ekovskiej gospodzie U Kamen\u00e1\u010de, w kt\u00f3rej pisarz lubi\u0142 pracowa\u0107: podobno tam w\u0142a\u015bnie 14 marca 1921 roku przyjaciel Ha\u0161ka i anarchista \u017ei\u017ekovski  Franta Sauer (zas\u0142yn\u0105\u0142 niechlubnie ze zniszczenia Kolumny Maryjnej na Rynku Staromiejskim w Pradze<\/a>) przyni\u00f3s\u0142 pierwsze zeszyty powie\u015bci, oprawione w czarno-bia\u0142\u0105 ok\u0142adk\u0119. Kiedy uda\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107 pierwsze trzy zeszyty, Ha\u0161ek zawo\u0142a\u0142 podobno z zachwytem: \u201eJu\u017c si\u0119 to rozkr\u0119ca!\u201c<\/p>\n

Ha\u0161ek zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 \u201eSzwejka\u201d w lutym 1921 roku, po powrocie z Rosji. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej opublikowa\u0142 pierwszy zeszyt. Trudno by\u0142oby mu obej\u015b\u0107 si\u0119 bez pomocy Franty Sauera: Ha\u0161ek przes\u0142a\u0142 dzie\u0142o do kilku wydawc\u00f3w, ale \u017caden nie by\u0142 zainteresowany opublikowaniem powie\u015bci. Sauer wpad\u0142 w\u00f3wczas na pomys\u0142 wydania ksi\u0105\u017cki w zeszytach, przy czym zawsze doch\u00f3d ze sprzeda\u017cy jednej partii, zostanie przeznaczony na pokrycie koszt\u00f3w kolejnego nak\u0142adu. Sauer prawdopodobnie pomaga\u0142 pocz\u0105tkowo Ha\u0161kowi tak\u017ce w pisaniu powie\u015bci. Pierwszy zeszyt mia\u0142 trzydzie\u015bci dwie strony, planowano wydanie pi\u0119tnastu zeszyt\u00f3w.<\/p>\n

W sierpniu 1921 roku Ha\u0161ek wraz z \u017con\u0105 Szur\u0105 i malarzem Jaroslavem Panu\u0161k\u0105 wyjecha\u0142 do Lipnicy nad S\u00e1zavou<\/a> (oko\u0142o 114 km od Pragi, w kierunku na Brno). Pocz\u0105tkowo mieszka\u0142 w zaje\u017adzie U \u010cesk\u00e9 koruny<\/a>, a po roku kupi\u0142 ma\u0142y domek na podzamczu. W Lipnicy, a przede wszystkim w gospodzie U \u010cesk\u00e9 koruny<\/a> napisa\u0142, opr\u00f3cz opowiada\u0144 do czasopism, drugi i trzeci tom \u201ePowie\u015bci dobrego wojaka Szwejka\u201d, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 czwartego  tomu, kt\u00f3rego nie zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c doko\u0144czy\u0107. Zmar\u0142 w swym domku 3 stycznia 1923 roku. Zosta\u0142 pochowany na miejscowym starym cmentarzu.<\/p>\n

W domku pisarza mie\u015bci si\u0119 obecnie muzeum po\u015bwi\u0119cone jego \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci. Znajdziemy tu wycinki z gazet, ksi\u0105\u017cki i rzeczy osobiste autora. Pobyt Ha\u0161ka w Lipnicy upami\u0119tnia tak\u017ce gospoda U \u010cesk\u00e9 koruny<\/a>, wyremontowana przez wnuka pisarza, Richarda Ha\u0161ka. W pobli\u017cu ods\u0142oni\u0119to pomnik autorstwa Josefa Malejovskiego z okazji 125 rocznicy urodzin pisarza.  <\/p>\n

Od 1959 roku w amfiteatrze pod zamkiem odbywa si\u0119 festiwal zabawy i muzyki Ha\u0161kova Lipnice.<\/p>\n

W skale nad zalanym kamienio\u0142omem granitu w pobli\u017cu Lipnicy nad S\u00e1zavou grupa m\u0142odych kamieniarzy wyciosa\u0142a niemal trzymetrowy relief przedstawiaj\u0105cy olbrzymie ucho, zwane Uchem Bretschneidera. Nawi\u0105zuje ono do postaci tajniaka Bretschneidera z powie\u015bci Ha\u0161ka. Rze\u017aba powstawa\u0142a trzy miesi\u0105ce i jej jedynym inwestorem by\u0142 podobno miejscowy le\u015bniczy, kt\u00f3ry podarowa\u0142 artystom butelk\u0119 alkoholu za wykonane dzie\u0142o. W gospodzie U \u010desk\u00e9 koruny v Lipnicy nad S\u00e1zavou na korytarzu wisi gipsowy model ucha, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 jako makieta (w skali 1:6).<\/p>\n

Latem w 2006 roku w innym kamienio\u0142omie w okolicy Lipnicy powsta\u0142y Usta Prawdy, zainspirowane p\u0142askorze\u017ab\u0105 Bocca della Verita, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Rzymie. Rok p\u00f3\u017aniej w Starym Kamienio\u0142omie wyrze\u017abiono Z\u0142ote Oczy. Wszystkie trzy p\u0142askorze\u017aby tworz\u0105 tak zwany Narodowy Pomnik Pods\u0142uchu. Jego patronem jest Richard Ha\u0161ek, wnuk Jaroslava Ha\u0161ka.<\/p>\n

Do pomnika wiedzie dobrze oznakowany szlak turystyczny, kt\u00f3ry rozpoczyna si\u0119 obok gospody U \u010cesk\u00e9 koruny<\/a>. Po oko\u0142o kilometrze szlak rozga\u0142\u0119zia si\u0119, poszczeg\u00f3lne reliefy s\u0105 oddalone od siebie, ka\u017cdy znajduje si\u0119 w innym kamienio\u0142omie. Ca\u0142a wycieczka zajmie co najmniej 2 godziny, przejdziemy oko\u0142o 4 kilometr\u00f3w. <\/p>\n

Informacje o regionie Wysoczyna dost\u0119pne s\u0105 na stronie www.vysocina.eu\/pl.<\/a><\/p>\n

Miniaturki po klikni\u0119ciu wy\u015bwietl\u0105 si\u0119 w wi\u0119kszym formacie:<\/em><\/p>\n