{"id":6445,"date":"2025-11-17T12:28:34","date_gmt":"2025-11-17T11:28:34","guid":{"rendered":"https:\/\/iczechy.pl\/?p=6445"},"modified":"2026-01-11T13:55:39","modified_gmt":"2026-01-11T12:55:39","slug":"17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/","title":{"rendered":"17 listopada – dwie rocznice upami\u0119tniaj\u0105ce sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa"},"content":{"rendered":"

Czesi upami\u0119tni\u0105 dzisiaj dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. W 1939 roku przyw\u00f3dcy nazistowskich Niemiec krwawo odpowiedzieli na demonstracje student\u00f3w po \u015bmierci Jana Opletala<\/a> morduj\u0105c dziewi\u0119ciu lider\u00f3w organizacji studenckich i wywo\u017c\u0105c do obozu koncentracyjnego dalszych 1200 student\u00f3w. 50 lat p\u00f3\u017aniej  obchody rocznicy nazistowskich represji przerodzi\u0142y si\u0119 w bunt przeciwko re\u017cimowi komunistycznemu. 17 listopada w Czechach jest \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym. To Dzie\u0144 Walki o Wolno\u015b\u0107 i Demokracj\u0119 oraz Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Studenta.<\/strong><\/p>\n

\u015amier\u0107 studenta pocz\u0105tkiem represji<\/strong><\/h3>\n

Jan Opletal by\u0142 studentem Wydzia\u0142u Lekarskiego Uniwersytetu Karola. Ranny podczas antyhitlerowskiej demonstracji 28 pa\u017adziernika 1939 r., zmar\u0142 dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej. Mia\u0142 25 lat. W pogrzebie Opletala 15 listopada wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 tysi\u0105ce student\u00f3w, a ich spotkanie przerodzi\u0142o si\u0119 w kolejn\u0105 antyhitlerowsk\u0105 demonstracj\u0119.<\/span> Ostatecznie trumna z cia\u0142em m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny, zabrana pospiesznie przez rodzin\u0119 z Pragi, zosta\u0142a z\u0142o\u017cona na cmentarzu w N\u00e1kli, 3 km od rodzinnego domu po\u0142o\u017conego w miejscowo\u015bci Lhota nad Moravou. Dwa dni p\u00f3\u017aniej, 17 listopada 1939 r.<\/strong>, z polecenia protektora Czech i Moraw Konstantina von Neuratha ruszy\u0142y represje niemieckich okupant\u00f3w. Na trzy lata zamkni\u0119to czeskie uczelnie, aresztowano przesz\u0142o 1200 czeskich student\u00f3w, bez s\u0105du stracono 9 przyw\u00f3dc\u00f3w studenckich rozruch\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Historyk Miroslav Van\u011bk, dyrektor Instytutu Historii Wsp\u00f3\u0142czesnej Akademii Nauk Republiki Czeskiej, dodaje: \u201eDemonstracja w 1939 roku przyczyni\u0142a si\u0119 do tego, \u017ce podczas interwencji przeciwko studentom nazi\u015bci zostali zmuszeni do zerwania masek i otwartego pokazania swych prawdziwych twarzy”<\/em>.  <\/span>Wed\u0142ug Va\u0148ka by\u0142 to nie tylko wewn\u0119trzny sygna\u0142 dla spo\u0142ecze\u0144stwa, ale tak\u017ce jeden z pierwszych, wa\u017cnych przekaz\u00f3w za granic\u0119. „Nikt nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 z\u0142udze\u0144 co do niemieckich zamiar\u00f3w na okupowanych terenach\u201d<\/em>. Dla upami\u0119tnienia drugiej rocznicy tych wydarze\u0144 17 listopada zosta\u0142 w Londynie og\u0142oszony Mi\u0119dzynarodowym Dniem Studenta. <\/span><\/p>\n

Praga 50 lat p\u00f3\u017aniej<\/strong><\/h3>\n

W latach 80. re\u017cim komunistyczny w Czechos\u0142owacji powoli si\u0119 rozpada\u0142, co pozwoli\u0142o opozycji na wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107. Dodatkowo nastroje rewolucyjne podsyca\u0142 Michai\u0142 Gorbaczow pe\u0142ni\u0105cy \u00f3wcze\u015bnie w Zwi\u0105zku Radzieckim funkcj\u0119 sekretarza generalnego partii komunistycznej. Porzuci\u0142 on doktryn\u0119 Bre\u017cniewa, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142a ZSRR interwencj\u0119 w krajach obozu socjalistycznego. Czechos\u0142owacja wkracza\u0142a w kryzys polityczny i gospodarczy, co negatywnie wp\u0142ywa\u0142o na poziom \u017cycia ludno\u015bci. W spo\u0142ecze\u0144stwie narasta\u0142o niezadowolenie.<\/span><\/p>\n

W pi\u0105tek 17 listopada 1989 r.<\/strong> na Albertov\u011b<\/a> zebrali si\u0119 studenci praskich uczelni, aby upami\u0119tni\u0107 wydarzenia, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat wcze\u015bniej – sprzeciw wobec okupacji Czechos\u0142owacji przez nazist\u00f3w.<\/span> Demonstracja studencka szybko przerodzi\u0142a si\u0119 w protest przeciwko despotycznemu re\u017cimowi komunistycznemu i sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem tak zwanej aksamitnej rewolucji. <\/span><\/p>\n

Manifestacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o godz. 16.00 od\u015bpiewaniem pie\u015bni Gaudeamus igitur<\/a> i przem\u00f3wieniem Martina Kl\u00edmy<\/a> z grupy Niezale\u017cnych Student\u00f3w. S\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa oblicza\u0142a liczb\u0119 uczestnik\u00f3w na ok. 15.000, inne \u017ar\u00f3d\u0142a m\u00f3wi\u0142y o 50.000 os\u00f3b. O 16.40 ta cz\u0119\u015b\u0107 imprezy si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, a organizatorzy wezwali student\u00f3w do przej\u015bcia na Wyszehrad<\/a>. Tam o godz. 18.15 manifestacja oficjalnie si\u0119 zako\u0144czy\u0142a. Jednak du\u017ca grupa os\u00f3b spontanicznie skierowa\u0142a si\u0119 w stron\u0119 centrum stolicy, w kierunku Placu Karola. Oko\u0142o 19.12 zosta\u0142 wydany rozkaz zatrzymania t\u0142umu. Kiedy czo\u0142o pochodu zosta\u0142o zablokowane na ulicy N\u00e1rodn\u00ed t\u0159\u00edda, demonstranci usiedli na ziemi przed kordonem policyjnym. Dziewczyny zacz\u0119\u0142y rzuca\u0107 kwiaty za policyjne tarcze, skandowano has\u0142a, demonstracja mia\u0142a pokojowy charakter.<\/p>\n

Tu\u017c przed 21-sz\u0105 sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a. Oko\u0142o 10.000 demonstrant\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 w potrzasku – zostali zablokowani ze wszystkich stron. Si\u0142y porz\u0105dkowe wsparte wojskowymi oddzia\u0142ami specjalnymi rozpocz\u0119\u0142y regularne bicie pa\u0142kami. Jedyn\u0105 drog\u0105 ucieczki by\u0142y tzw. „\u015bcie\u017cki” wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rych na student\u00f3w sypa\u0142y si\u0119 ciosy zadawane z du\u017c\u0105 brutalno\u015bci\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w <\/span>zosta\u0142a aresztowana i za\u0142adowana do wcze\u015bniej przygotowanych autobus\u00f3w. Po <\/span>rozproszeniu demonstracji pojedyncze osoby lub grupy ludzi by\u0142y nadal atakowane przez funkcjonariuszy organ\u00f3w \u015bcigania.<\/span> Niezale\u017cna komisja lekarska poda\u0142a p\u00f3\u017aniej, \u017ce podczas tych dzia\u0142a\u0144 rannych zosta\u0142o 568 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d student\u00f3w, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec z miejsca ka\u017ani, rozesz\u0142a si\u0119 pog\u0142oska o mo\u017cliwych zabitych. Jednym z nich mia\u0142 by\u0107 student Martin \u0160m\u00edd. Z czasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce informacja ta by\u0142a nieprawdziwa. <\/span><\/p>\n

Nie ma zgody na przemoc<\/strong><\/h3>\n

Niemniej jednak brutalna akcja s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa przeciwko studentom wywo\u0142a\u0142a powszechny gniew spo\u0142ecze\u0144stwa. 18 listopada<\/strong> obywatele czechos\u0142owaccy zacz\u0119li wyra\u017ca\u0107 poparcie dla student\u00f3w i sprzeciw wobec represji. W teatrach i na uniwersytetach zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 komitety strajkowe w celu ustalenia i ukarania os\u00f3b odpowiedzialnych za represje. Aktorzy i studenci domagali si\u0119 dok\u0142adnego zbadania wieczornej interwencji, opublikowania informacji o jej przebiegu, nazwisk os\u00f3b odpowiedzialnych, ich przes\u0142uchania i ewentualnej kary. Wielu cz\u0142onk\u00f3w partii komunistycznej r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142o sprzeciwia\u0107 si\u0119 w\u0142adzy. Przedstawiciele partii komunistycznej i czechos\u0142owackiej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (SNB) nie byli w pe\u0142ni poinformowani o zakresie i skutkach interwencji i nie przywi\u0105zywali du\u017cej wagi do wydarze\u0144 na ulicy N\u00e1rodn\u00ed t\u0159\u00edda w Pradze.<\/p>\n

Opozycja, na kt\u00f3rej czele stali V\u00e1clav Havel<\/a>, Alexander Vondra<\/a>, Rudolf Battek<\/a>, Jan Urban<\/a> i inni, rozpocz\u0119\u0142a 19 listopada<\/strong> tworzenie Forum Obywatelskiego<\/a> (OF), a studenci utworzyli koordynacyjny komitet strajkowy. Cz\u0142onkowie opozycyjnego ruchu politycznego wyrazili niezadowolenie z rz\u0105dz\u0105cych struktur pa\u0144stwa, za\u017c\u0105dali dymisji skorumpowanych polityk\u00f3w i uwolnienia wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych.<\/p>\n

W ci\u0105gu nast\u0119pnego tygodnia ludzie demonstrowali w ca\u0142ym kraju. Studenci i cz\u0142onkowie Forum Obywatelskiego<\/a> organizowali strajki i negocjowali z rz\u0105dem. G\u0142\u00f3wnymi miejscami spotka\u0144 by\u0142y Plac Wac\u0142awa i Letensk\u00e1 pl\u00e1\u0148, gdzie przemawia\u0142y do \u200b\u200bludzi osobisto\u015bci ze \u015bwiata polityki, kultury i sportu.<\/p>\n

20 listopada<\/strong> odby\u0142o si\u0119 spotkanie rz\u0105d\u00f3w Czechos\u0142owacji, Czech i S\u0142owacji, a premier Ladislav Adamec spotka\u0142 si\u0119 po raz pierwszy z przedstawicielami Forum Obywatelskiego<\/a>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 praskich szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych rozpocz\u0119\u0142a strajk. Wieczorem na Placu Wac\u0142awa zgromadzi\u0142o si\u0119 ponad 100 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Praga, Plac Wac\u0142awa, 1989. Fot. \u0160J\u016f CC BY-SA 3.0<\/figcaption><\/figure>\n

21 listopada<\/strong> strajk rozszerzy\u0142 si\u0119 na pozosta\u0142e uczelnie w Czechach i na S\u0142owacji. Na Placu Wac\u0142awa odby\u0142 si\u0119 pierwszy wiec obywatelski. Ok. 200 tysi\u0119cy os\u00f3b wys\u0142ucha\u0142o przem\u00f3wie\u0144 przedstawicieli Forum Obywatelskiego<\/a>  oraz wielu wa\u017cnych osobisto\u015bci. Przemawiano z balkonu wydawnictwa Melantrich. Po raz pierwszy zabra\u0142 g\u0142os r\u00f3wnie\u017c V\u00e1clav Havel, og\u0142aszaj\u0105c program Forum Obywatelskiego<\/a>. Tego samego dnia w telewizji pojawi\u0142 si\u0119 sekretarz generalny partii Milos Jake\u0161 deklaruj\u0105c, \u017ce twarda linia socjalistycznego rozwoju pa\u0144stwa nie zostanie porzucona.<\/p>\n

22 listopada<\/strong> odby\u0142y si\u0119 demonstracje w wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych miast. W Bratys\u0142awie po raz pierwszy zebra\u0142o si\u0119 5.000 os\u00f3b , aby uczci\u0107 Aleksandra Dub\u010deka<\/a> i domaga\u0107 si\u0119 dymisji rz\u0105du.  W demonstracji wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 sam Dub\u010dek<\/a> wyg\u0142aszaj\u0105c kr\u00f3tkie przem\u00f3wienie. Armia czechos\u0142owacka wci\u0105\u017c przygotowywa\u0142a si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 wojskowych przeciwko protestuj\u0105cym. Istnia\u0142a realna mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce rewolucja zostanie st\u0142umiona militarnie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Praga listopad 1989. Fot. Piercetp CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n

Monopol partii komunistycznej si\u0119 chwieje<\/strong><\/h3>\n

W czwartek 23 listopada<\/strong> mia\u0142 miejsce punkt zwrotny w aksamitnej rewolucji. Tego dnia na spotkaniu z pracownikami firmy \u010cKD Lokomotiva – Sokolovo<\/a> zosta\u0142 wygwizdany komunistyczny pose\u0142 Miroslav \u0160t\u011bp\u00e1n.<\/a> Po tym wydarzeniu komuni\u015bci uznali, \u017ce stracili poparcie tych, o kt\u00f3rych m\u00f3wili przez dziesi\u0119ciolecia \u2013 ludzi pracuj\u0105cych. Partia by\u0142a w odwrocie. Na Placu Wac\u0142awa odby\u0142a si\u0119 demonstracja, w kt\u00f3rej wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 300.000 os\u00f3b. Przemawiali aktor Rudolf Hru\u0161\u00ednsk\u00fd<\/a> senior i V\u00e1clav Havel. Demonstracja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ponownie od\u015bpiewaniem hymnu narodowego w wykonaniu Marty Kubi\u0161ovej<\/a> i Hany Zagorowej.<\/a> W Brnie w protestach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 28.000 os\u00f3b, a 60.000 w Bratys\u0142awie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Praga listopad 1989. Fot. Piercetp CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n

24 listopada <\/strong>na nadzwyczajnym posiedzeniu Komunistycznej Partii Czechos\u0142owacji  sekretarz generalny Milo\u0161 Jake\u0161 i inni cz\u0142onkowie prezydium Komitetu Centralnego z\u0142o\u017cyli rezygnacj\u0119.  Partia by\u0142a pod presj\u0105 obywateli i rozpadu innych re\u017cim\u00f3w komunistycznych.<\/p>\n

Na wzg\u00f3rzu Letn\u00e1 25 listopada <\/strong>zebra\u0142o si\u0119 800.000 os\u00f3b. By\u0142a to najwi\u0119ksza demonstracja podczas aksamitnej rewolucji. W poniedzia\u0142ek 27 listopada<\/strong> w ca\u0142ej Czechos\u0142owacji pod has\u0142em „Koniec jednopatrtyjnych rz\u0105d\u00f3w” odby\u0142 si\u0119 dwugodzinny generalny strajk protestacyjny. 7 grudnia<\/strong> rz\u0105d ostatecznie ust\u0105pi\u0142. Nowa w\u0142adza zosta\u0142a powo\u0142ana trzy dni p\u00f3\u017aniej. Po raz pierwszy od 1948 roku komuni\u015bci stracili wi\u0119kszo\u015b\u0107 w rz\u0105dzie. W gabinecie Mari\u00e1na \u010calfy zasiad\u0142o ich dziesi\u0119ciu, siedmu cz\u0142onk\u00f3w rz\u0105du by\u0142o bezpartyjnych, po dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w mieli ludowcy i socjali\u015bci. Komunistyczny prezydent Gustav Hus\u00e1k z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119. W tym czasie stopniowo otwiera\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c granice Czechos\u0142owacji i emigranci zacz\u0119li wraca\u0107 do ojczyzny. 28 grudnia<\/strong> Alexandr Dub\u010dek zosta\u0142 wybrany na przewodnicz\u0105cego Zgromadzenia Federalnego, a 29 grudnia<\/strong> V\u00e1clav Havel<\/a> zosta\u0142 wybrany prezydentem Czechos\u0142owacji.<\/p>\n

Aksamitne przej\u0119cie w\u0142adzy<\/span><\/strong><\/h3>\n

Okres mi\u0119dzy 17 listopada<\/strong> a 29 grudnia 1989 r. <\/strong>nazywany jest aksamitn\u0105 rewolucj\u0105 (sametov\u00e1 revoluce)<\/em>. W \u00f3wczesnej Czechos\u0142owacji mia\u0142y wtedy miejsce donios\u0142e wydarzenia, kt\u00f3re spowodowa\u0142y szereg zmian politycznych, gospodarczych, spo\u0142ecznych  i doprowadzi\u0142y do \u200b\u200bupadku re\u017cimu komunistycznego. <\/span>Aby przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119, <\/span>nie zastosowano przemocy. Wszystko odby\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b pokojowy – mi\u0119kko, \u0142agodnie, aksamitnie. St\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa. <\/span>Nie jest jasne, kto pierwszy u\u017cy\u0142 okre\u015blenia „aksamitna rewolucja”. Prawdopodobnie wymy\u015blili je zagraniczni dziennikarze.<\/span><\/p>\n

Has\u0142a na rewolucj\u0119<\/span><\/strong><\/h3>\n

\u017b\u0105dania protestuj\u0105cych i ich rewolucyjny entuzjazm zosta\u0142y jednoznacznie wyra\u017cone na transparentach i w skandowanych has\u0142ach.<\/span> W kontek\u015bcie gwa\u0142townej interwencji na N\u00e1rodn\u00ed t\u0159\u00edd\u011b jednym z emocjonalnie najsilniejszych by\u0142o z pewno\u015bci\u0105 has\u0142o \u201eMamy puste r\u0119ce!\u201d. Wkr\u00f3tce wszyscy znali inne:<\/span><\/p>\n

\u2022 Kiedy, je\u015bli nie teraz? Kto, je\u015bli nie my? (Kdy, kdy\u017e ne te\u010f? Kdo, kdy\u017e ne my?)
\n\u2022 Havel na Zamek! (Havel na Hrad!)
\n\u2022 Jake\u0161a do kosza! (Jake\u0161e do ko\u0161e!)
\n\u2022 Koniec w\u0142adzy jednej partii! (Konec vl\u00e1dy jedn\u00e9 strany!)
\n\u2022 Na \u0160t\u011bp\u00e1na bez \u0160t\u011bp\u00e1na<\/p>\n

A kiedy Miroslav \u0160t\u011bp\u00e1n, g\u0142\u00f3wny sekretarz Komitetu Miejskiego Komunistycznej Partii Czechos\u0142owacji podczas przem\u00f3wienia do pracownik\u00f3w CKD 23 listopada nazwa\u0142 demonstrant\u00f3w dzie\u0107mi, ludzie go wygwizdali i w odpowiedzi skandowali z oburzeniem: \u201eNie jeste\u015bmy dzie\u0107mi!\u201d („Nejsme d\u011bti!\u201d).<\/span><\/p>\n

\"protest<\/a>
Pami\u0105tkowa tablica. Fot. Chmee2 CC BY 2.5<\/figcaption><\/figure>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Novinky.cz<\/a>,  Wikipedia<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czesi upami\u0119tni\u0105 dzisiaj dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. W 1939 roku przyw\u00f3dcy nazistowskich Niemiec krwawo odpowiedzieli na demonstracje student\u00f3w po \u015bmierci Jana Opletala morduj\u0105c dziewi\u0119ciu lider\u00f3w organizacji studenckich i wywo\u017c\u0105c do obozu koncentracyjnego dalszych 1200 student\u00f3w. 50…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6489,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"two_page_speed":[],"footnotes":""},"categories":[2,219,519],"tags":[],"class_list":["post-6445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-plus","category-wszystkie-materialy","category-historia-czech-wydarzenia-historyczne"],"yoast_head":"\nSprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iCzechy.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-17T11:28:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-11T12:55:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@iCzechy_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@iCzechy_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5b7f56b637b26b9409bc4574ea821c9a\"},\"headline\":\"17 listopada – dwie rocznice upami\u0119tniaj\u0105ce sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa\",\"datePublished\":\"2025-11-17T11:28:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-11T12:55:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/\"},\"wordCount\":1836,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"+Plus\",\"+Wszystkie materia\u0142y\",\"Historia Czech\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/\",\"name\":\"Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-17T11:28:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-11T12:55:39+00:00\",\"description\":\"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg\",\"width\":960,\"height\":720,\"caption\":\"protest spo\u0142ecze\u0144stwa\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/17\\\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"17 listopada – dwie rocznice upami\u0119tniaj\u0105ce sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/\",\"name\":\"iCzechy.pl\",\"description\":\"i wiesz wi\u0119cej\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#organization\",\"name\":\"iCzechy.pl\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/iCzechy-2-300dpi-...i-wiesz-wiecej.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/iCzechy-2-300dpi-...i-wiesz-wiecej.png\",\"width\":1280,\"height\":294,\"caption\":\"iCzechy.pl\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/iCzechy_pl\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5b7f56b637b26b9409bc4574ea821c9a\",\"name\":\"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/iczechy.pl\\\/index.php\\\/author\\\/admin-2\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl","description":"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl","og_description":"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.","og_url":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/","og_site_name":"iCzechy.pl","article_published_time":"2025-11-17T11:28:34+00:00","article_modified_time":"2026-01-11T12:55:39+00:00","og_image":[{"width":960,"height":720,"url":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@iCzechy_pl","twitter_site":"@iCzechy_pl","twitter_misc":{"Napisane przez":"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/"},"author":{"name":"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#\/schema\/person\/5b7f56b637b26b9409bc4574ea821c9a"},"headline":"17 listopada – dwie rocznice upami\u0119tniaj\u0105ce sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa","datePublished":"2025-11-17T11:28:34+00:00","dateModified":"2026-01-11T12:55:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/"},"wordCount":1836,"publisher":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg","articleSection":["+Plus","+Wszystkie materia\u0142y","Historia Czech"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/","url":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/","name":"Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa w 1939 i 1989 roku » iCzechy.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg","datePublished":"2025-11-17T11:28:34+00:00","dateModified":"2026-01-11T12:55:39+00:00","description":"Czesi upami\u0119tni\u0105 dwie rocznice wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dat\u0105 17 listopada. Sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wobec nazistowskich Niemiec i re\u017cimowi komunistycznemu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/17listopadu89_pomnik_detail-scaled.jpg","width":960,"height":720,"caption":"protest spo\u0142ecze\u0144stwa"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/17-listopada-dwie-rocznice-upamietniajace-sprzeciw-spoleczenstwa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/iczechy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"17 listopada – dwie rocznice upami\u0119tniaj\u0105ce sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#website","url":"https:\/\/iczechy.pl\/","name":"iCzechy.pl","description":"i wiesz wi\u0119cej","publisher":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iczechy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#organization","name":"iCzechy.pl","url":"https:\/\/iczechy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/iCzechy-2-300dpi-...i-wiesz-wiecej.png","contentUrl":"https:\/\/iczechy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/iCzechy-2-300dpi-...i-wiesz-wiecej.png","width":1280,"height":294,"caption":"iCzechy.pl"},"image":{"@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/iCzechy_pl"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iczechy.pl\/#\/schema\/person\/5b7f56b637b26b9409bc4574ea821c9a","name":"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6951ad7ad13313601602eb3f0fac4d73d0a39ab2d9d7be31170e5e06e9898aa7?s=96&d=mm&r=g","caption":"Przemys\u0142aw Podola\u0144ski"},"url":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/author\/admin-2\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6445"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11601,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6445\/revisions\/11601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iczechy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}